Chwarszczany, 16 grudnia, imieniny obchodzą: Albin, Zdzisław
 
   
 
   
   
   
 Komandorie, miejsca związane z templariuszami
   
   
 
 
 
 
27jeden_procent_szlak_templariuszy_opp.jpg

12facebuk_szlak.jpg

28facebuk_muzeum.jpg

25facebuk_kaplica.jpg


Polska
 
Komandoria w Chwarszczanach           Komandoria w Rurce           Komandoria w Oleśnicy Małej           Komandoria w Wielkiej Wsi           Komandoria w Sulęcinie (Ostrowie)           Komandoria w Myśliborzu           Komandoria w Czaplinku          

Nieznana jest lokalizacja komandorii templariuszy w Myśliborzu. Należy przypuszczać, że zgodnie ze swoim zwyczajem, zakonnicy założyli swoją siedzibę w miejscu z natury obronnym, w zakolu rzeki, pośród mokradeł. Wydaje się, że najbardziej dogodną po temu lokalizacją byłoby miejsce u ujścia rzeki Myśli do Jeziora Myśliborskiego. Niestety wskutek regulacji biegu rzeki w okresie nowożytnym, koryto rzeczne zostało przesunięte i aktualnie nie sposób precyzyjnie odtworzyć jego przebiegu a zarazem usytuowania komandorii.

W tym samym mniej więcej miejscu, co historyczna siedziba zakonna templariuszy, znajdował się następnie zamek margrabiów. Świadczy o tym jedna ze staromiejskich ulic, prowadząca z rynku w kierunku północnym, o nazwie Margrafenweg. Należy przy tym odrzucić przypuszczenie jakoby późniejsza, zlokalizowana opodal kaplica św. Ducha miała należeć do templariuszy lub margrabiów. Budowla ta w rzeczywistości była elementem XIV-wiecznego założenia szpitalnego dla obłożnie chorych mieszczan. Przebywający okresowo w mieście margrabiowie upodobali sobie natomiast kaplicę w klasztorze dominikanów. W związku z tym faktem, niektórzy z kolei badacze wskazują jako miejsce po dawnej komandorii założenie klasztorne dominikanów z około 1290 roku, ufundowane przez margrabiego Albrechta III.

Komandoria templariuszy w Myśliborzu została ufundowana w 1238 roku przez wielkopolskiego księcia Władysława Odonicza. W dokumencie fundacyjnym wymieniona została miejscowość Mezlibori czy Mitzlibori w kasztelanii pyrzyckiej, w związku z czym niekiedy błędnie uznawano, że chodzi tutaj o wieś Myśliborki k. Pyrzyc, czy też Myśliborzyce k. Myśliborza. Obie lokalizacje należy jednak zdecydowanie odrzucić, pomimo faktu wystepowania tej drugiej miejscowości w obrębie dóbr myśliborskich templariuszy.

Templariusze po osiedleniu się w Mezlibori czy Metzlibori, dokonali zapewne w związku z przeniesieniem tej miejscowości na prawo niemieckie, zmiany starej słowiańskiej nazwy na Soldin (Zoldin). Pierwsza wzmianka dotycząca komandorii myśliborskiej pochodzi dopiero z 1260 roku, kiedy to Jan magister Curie de Soldin, był świadkiem nadania na rzecz kolegiaty w Koswig, obejmującego 150 łanów ziemi nad rzeką Myślą.

Kres istnienia komandorii myśliborskiej nastąpił zaraz w 1261 roku, kiedy to templariusze zmuszeni byli zrzec się na rzecz margrabiów brandenburskich kilku wsi leżących przy drodze z Kostrzyna do Gorzowa oraz dóbr komandorii myśliborskiej. W zamian za to ustępstwo uzyskali potwierdzenie posiadania komandorii w Chwarszczanach wraz z dziesięcioma wsiami w ziemi kostrzyńskiej i dodatkowo wsi Kaleńsko.

W interesującym nas dokumencie z 1261 roku mowa jest o komandorii (curia) w Myśliborzu oraz posiadłościach zakonnych po obu stronach rzeki Myśli obejmujących 300 łanów ziemi. W 1281 roku ośrodek dawnych dóbr zakonnych, tj. Soldin, otrzymał prawa miejskie, a dwór templariuszy przypadł margrabiom. Według E. Rymara dawne posiadłości templariuszy zostały przekazane w 1298 roku przez margrabiego Albrechta III kolegiacie w Myśliborzu. Na nadanie to składały się m. in.wsie Golin, Ławy, Trzcinna, Staw i Myśliborzyce. Do tego należałoby dodać Trzcinną, Świątki oraz zaginioną wieś Sunnenburg (wieś o takiej nazwie wzmiankowana była w dokumencie dotyczącym rozgraniczenia dóbr chwarszczańskich templariuszy).Templariusze myśliborscy pochodzili z jednej z niemieckich placówek zakonnych. Sądząc po nazwach Mietzfelde (Myśliborzyce), Brügge (Ławy), Schöneberg (Trzcinna), występujących w obrębie dóbr komandorii templariuszy w Tempelhof, tutejsi bracia właśnie stamtąd musieli się wywodzić. Tego rodzaju argumentację lansowaną przez E. Rymara wzmacnia jeszcze fakt występowania w okolicach Myśliborza miejscowości Świątki (Tempelhof), gdzie w XIX wieku znaleziono dwa skarby pochodzące z około tysięcznego roku. Była to zapewne wieś lub raczej folwark należący do templariuszy.

Na terenie dóbr myśliborskich, poza podanymi powyżej nazwami terenowymi, nie ma już żadnych pamiątek po templariuszach. Do niedawna sądzono jeszcze, że dolne, kamienne partie gotyckiej kolegiaty w Myśliborzu, występujące zwłaszcza w obrębie prezbiterium, stanowią pozostałość po świątyni ufundowanej przez zakon templariuszy. Chodzi jednak raczej o późnoromański kościół farny wzniesiony zaraz po lokacji miasta przez margrabiów brandenburskich.

 

Autor: Błażej Skaziński



   
 
Szlak Templariuszy
kontakt
 
 
3342156
copyright©: autorzy Szlaku Templariuszy
1998-2017
projekt: BeneAkebe