Chwarszczany, 21 lipca, imieniny obchodzą: Andrzej, Wiktor, Daniel
 
   
 
   
   
   
 Komandorie, miejsca związane z templariuszami
   
   
 
 
 
 
27jeden_procent_szlak_templariuszy_opp.jpg

12facebuk_szlak.jpg

28facebuk_muzeum.jpg

25facebuk_kaplica.jpg


Czechy i Morawy
 
Templariusze na Morawach i w Czechach           Wyprawa Szlakiem Templariuszy przez Morawy i Czechy           Aneks do wyprawy Szlakiem Templariuszy przez Morawy i Czechy          

I. Morawy

Dzisiaj nie da się dokładnie określić daty sprowadzenia templariuszy na teren Moraw, choć o ich pobycie mówią stosunkowo liczne dokumenty.

W 1242 roku Bohuslav z Bukova podarował templariuszom dwór w Jamolicach oraz miejscowość Olší koło Doubravnika - podobno z wdzięczności za to, że mu templariusz Kuno w bitwie z mongołami uratował życie. Przy akcie nadania świadczyli bracia Konrad oraz Rolco "sacerdos de Strazka", co może pośrednio dowodzić, że przed tym rokiem templariusze byli już osadzeni na terenie Moraw. Już w roku 1243 w dokumentach występuje mistrz Moraw (Landkomtur in Mähren) o imieniu Friedrich. Inne dokumenty mówią o licznych nadaniach dla zakonu na tych ziemiach od połowy XIII wieku. W otoczeniu komandorii w Jamolicach templariusze otrzymali także w 1281 roku patronat nad Dubňanami (dziś Horni Dubňany), Dukovanami i Bohuslavicami. Potem znane są też komandorie w Čejkowicach i Tempelštejnie (Templštýn) nad Igławą.

O komandorii w Tempelštejn (Templštýn) wiadomo niewiele ponad to, że w pobliżu wcześniej wymienionych miejscowości mieli jakoby templariusze z Jamolic wybudować zamek Tempelštejn - gdzie później powstała komandoria o tej samej nazwie. Tempelštejn odsprzedał templariuszom w 1298 roku Nikolaus zarządca wioski Dobřinsko (Dobrenz) wraz z dobrami w Dobřinsku, Petrovicach i Popovicach (Dobrenz, Petriwiz i Popiz). Dwaj jego krewni - bracia Abel i Wyzemitas - zostali członkami Zakonu. 

Komandoria w Čejkowicach wspomniana była po raz pierwszy w 1246 roku gdy papież Innocenty IV załagodził spór dotyczący obowiązku płacenia dziesięciny z miejscowości Čejč. W 1269 roku biskup Bruno z Ołomuńca przyznał komandorii w Čejkowicach patronat nad Vrbicami (Michelsdorf koło Gunsten), kończąc w ten sposób spór z klasztorem w Saar. W 1292 roku, w czasie, gdy mistrzem w komandorii był brat Ekko, zakupił on dla Zakonu wieś Senorady (Schonstranze) za 155 marek srebra. 

Do komandorii Čejkowice należały też miejscowości Pritluch (Přitluký) i Rudgerslag (Hratkov?), a także Vodohody i Uhřineves (Vhrinawes, Aurinowes, Hongari Villa) w Czechach, o których wspomina Berthramus dictus de Czweck, preceptor Zakonu per Alemaniam, Schlaviam et Moraviam, dając przyzwolenie bratu Ekko, mistrzowi w Čejkowicach i Uhřineves, na sprzedaż posiadłości templariuszy w Vodochodach i okolicach Tobiaszowi, biskupowi praskiemu.

W 1297 roku tenże Ekko występuje jako "magister militiae totius Boemiae et Moraviae", w 1302 roku jako "commendator provinzialis per Bohemiam, Moraviam et Austriam". Jednak już w 1308 roku Ekko posiada tylko tytuł "magister ordinis Templi per Boemiam et Moraviam". Jak to zostało zapisane w umowie z 3 marca, w której Bocco de Chrawar i jego spatkobiercy wzięli od templariuszy w dzierżawę na 31 lat miejscowość Všetin (Setteinz) z zamkiem Vreundsberk (Freundsberg - dziś identyfikowany przez archeologów z ruinami zamku Klenow).

Na tym kończą się udokumentowane wiadomości o Zakonie na obszarze Moraw.

 

II. Czechy

Pelzel (autor Beitrage zur Gesch. d. Tempelherren in Böhmen in Abh. d. böhm. Ges. d. Wiss. Prag 1798) określił 18 siedzib templariuszy w Czechach, jednak nie przytoczył na to żadnych dowodów.

Znajdowały się tutaj najpewniej dwie komandorie. Starszą wydaje się św. Wawrzyniec (St. Laurenz) w Pradze. Wg Pelzela dom zakonny, który nazywany był "Jerusalem", przejęty został później przez joannitów, a potem przez dominikanów. Wraz z przynależnym kościołem miejsce to nazywano kościołem św. Wawrzyńca i Anny.

Nie wiadomo czy zasługuje na wiarę hipoteza, że templariusze posiadali także siedzibę przy ulicy Zeltnergasse (dziś ulica Celetná) w Pradze.

Do domu w Pradze należały także: Vodochod w okręgu Rakonickim (dziś Rakovnik) oraz Rudgerslag (Hratkov?) w okręgu Budziejowickim. Uhřineves (Vhrinawes, Aurinowes, Hongari Villa) niedaleko Pragi wraz ze Stodůlký (Stodolek) były jak już wspomniano częścią komandorii Čejkowice.

Właśnie ta okoliczność oraz fakt, że obecność komandorii w Czechach przed 1294 rokiem nie ma potwierdzenia w dokumentach - podczas gdy na Morawach już w 1243 roku stwierdza się bytność Zakonu - pozwalają przypuszczać, że templariusze najpierw swe kroki skierowali na Morawy. Tam zaś najprawdopodobniej przybyli z Prowincji Gnieźnieńskiej.

Hipoteza postawiona przez Georga Widmera wydaje się prawdopodobna. Komandoria w Małej Oleśnicy pod Oławą, ufundowana w 1226 roku przez Henryka Brodatego z przypuszczalnej inspiracji jego żony - św. Jadwigi jest najstarszą i najbliższą komandorii czeskich i morawskich.

 

tekst: Maciej Sałański (opracowanie)



   
 
Szlak Templariuszy
kontakt
 
 
2878317
copyright©: autorzy Szlaku Templariuszy
1998-2017
projekt: BeneAkebe