Chwarszczany, 28 maja, imieniny obchodzą: Augustyn, Jaromir, Wilhelm
 
   
 
   
   
   
Słowniki
   
   
 
 

Kaplica templariuszy w Chwarszczanach znalazła się na liście 100 najważniejszych zabytków architektury w Polsce. Lista została sporządzona na potrzeby portalu 

więcej >>

 
27jeden_procent_szlak_templariuszy_opp.jpg

12facebuk_szlak.jpg

28facebuk_muzeum.jpg

25facebuk_kaplica.jpg

Słowniki Szlaku Templariuszy - pojęcia

  A    B    C    D    E    F    G    J    K    L        M    N    O    P    R    S    T    W    Z  
P
  pentaptyk  
poliptyk składający się z pięciu części: szafy środkowej, dwóch nieruchomych skrzydeł bocznych i dwóch skrzydeł ruchomych, zamykających część środkową. Zob. też dyptyk, tryptyk, ołtarz.
 
  peregrynacje  
pielgrzymki; podróże odbywane przez wiernych do miejsc świętych.
 
  pilaster  
to ustawiony przy cianie (lub w czciowo w ni wtopiony) filar, nieznacznie wystpujcy przed lico ciany. Peni on zarwno funkcj konstrukcyjn (podpora), jak te dekoracyjn (rozczonkowuje cian). W staroytnoci pilastry wystpoway duo rzadziej ni pkolumny i uywane byy gwnie w architekturze rzymskiej Pilaster zwielokrotnionyPodobnie jak kolumna skada si z gowicy (najczciej w ktrym z klasycznych porzdkw), gadkiego lub kanelowanego trzonu oraz czasami z bazy i cokou. Stosowano rwnie pilastry zwielokrotnione (tworzyy je naoone na siebie, coraz wsze pilastry).
 
  polichromia  
wielobarwne malowidła zdobiące ściany, stropy lub sklepienia budowli; należała do najczęściej stosowanych dekoracji wnętrz budowli sakralnych i świeckich, niekiedy zdobiła też fasady budowli.
 
  portal  
ozdobne obramienie otworu wejściowego, na które składają się elementy architektoniczne i rzeźbiarskie.
Ozdoba, w zależności od epoki zróżnicowana pod względem architektonicznym. W starożytnej Grecji była to opaska, w Rzymie fryz, niekiedy portyk. W czasach romańskich portal stanowiła półkolista archiwolta z kilkoma rzędami łuków cofającymi się w głąb ściany i zamknięta tympanonem nad wejściem. Łuki były zazwyczaj pełne rzeźbiarskich ozdób. Podparcie łuków formowano w kształcie filarów, kolumn lub pilastrów. W okresie gotyku został zmieniony kształt archiwolty z półkolistego na ostrołukowy. Renesans i barok cechuje powrót do rozwiązań antycznych często wzbogaconych o rzeźby kariatyd, atlantów, herm. Po połączeniu z balkonem znajdującym się nad wejściem utworzono nową kompozycję dwukondygnacyjną.

We wnętrzach elementy dekoracyjne wykonywane były najczęściej w tynku, stiuku lub w drewnie (przy połączeniu z boazerią
 
  preceptor  
dawniej wychowawca, nauczyciel,
przełożony prowincji
 
  prezbiterium  
chór, przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa, zazwyczaj wydzielona od nawy głównej lekkim podwyższeniem, balustradą i tęczą; wyodrębniona także w bryle zewnętrznej. Prezbiterium zamykała zwykle ściana prostokątna, półkolista (=> apsyda) lub wieloboczna; rzut i bryłę prezbiterium wzbogacały (głównie w architekturze średniowiecznej) apsydiole, obejście, wieniec kaplic. W prezbiterium znajduje się sanktuarium z ołtarzem głównym, stalle dla kleru oraz wyposażenie służące do obrzędów liturgicznych.
 
  przęsło  
1. we wnętrzu budowli przestrzeń między parą podpór dźwigających odrębną konstrukcyjnie część sklepienia; 2. wyodrębniona rytmicznie powtarzanymi elementami podziału pionowego część płaszczyzny elewacji (przęsło ścienne); 3. przęsło sklepienne => sklepienie.
 
  przypora (skarpa)  
mur odchodz�cy prostopadle na zewn�trz od �ciany wysokiego budynku pe�ni�cy funkcj� konstrukcyjn�. Patrz�c na niego z boku, rozszerza si� ku do�owi schodkowo lub pochy�o. Podtrzymuje �cian� i r�wnowa�y si�y rozporowe od znajduj�cych si� w �rodku ��ku lub sklepienia. Umo�liwia stosowanie du�ych, wysokich okien, zajmuj�cych du�� powierzchni� �cian, kt�re przez to traci�y swoj� funkcj� no�n�. Stosowany tak�e w budowlach technicznych jak �ciany fortyfikacji, kana��w itp.

Szczeg�lnie rozwini�t� posta� skarpa przybiera�a w roma�skiej i gotyckiej architekturze ko�cielnej. Roma�skie skarpy by�y wydatne, masywne, odchodz�c do�� daleko od podpieranych �cian, natomiast w gotyku skarpy przybra�y bardzo charakterystyczne dla tego okresu formy a�urowych podp�r jeszcze dalej odchodz�cych od �cian no�nych, tworz�c system przyporowy w postaci wielu stopni ��k�w i filar�w przyporowych.

 

   
 
Szlak Templariuszy
kontakt
 
 
2691379
copyright©: autorzy Szlaku Templariuszy
1998-2017
projekt: BeneAkebe